越南宁平省丨Tỉnh Ninh Bình

越南宁平省丨Tỉnh Ninh Bình

宁平省是越南红河三角洲地区的一个省份，位于越南北部，地处首都河内南大门。这是一片发展潜力深厚的土地，拥有悠久的文化历史，且区域间交通基础设施连接便利。

宁平省曾在968年至1010年间作为越南丁朝、前黎朝、李朝、陈朝四个连续王朝的建国之地——华闾京都所在地，是越南封建历史上独立与繁荣时代最为长久的发祥地。该省在越南北部地区具有重要的军事、交通和文化战略地位。

全省面积3942.62平方公里，辖32个坊、97个社，行政中心为华闾坊。

一、地理

位置：地处西北、红河三角洲和北中部三个地理区域的交汇地带，位于越南北半部的核心位置。

地形：西部为丘陵山地和半山地，平原和沿海地区约占全省面积的四分之三。

主要自然保护区包括菊芳国家公园、云龙湿地自然保护区、华闾特用林、金榜白臀叶猴保护区、春水国家森林公园及金山红树林。其中，华闾—长安特用林区已被联合国教科文组织认定为世界遗产，属于长安名胜群。

宁平省河流水系密集分布，主要有底河、红河、黄龙河、凿河、珠江等。

矿产资源：石灰岩、粘土、沙子（沙子总储量约206,346,684立方米）、矿泉水、泥炭（储量约200万吨以上）。

二、历史

在北属时期，该地属交趾郡。

968年，丁部领建立大瞿越国，定都华闾。

1822年，明命帝改清平道为宁平道。

三、经济

2025年，全省人口约4,412,264人，地区生产总值（GRDP）达342,8120亿越南盾，排名全国第10；人均GRDP为8900万越南盾，排名第18。

工业：

宁平省是汽车制造和电子元件生产的工业中心。其中，现代成功越南一号汽车制造组装厂年产8万辆；二号汽车厂设计总产能达年产10万辆。

宁平省还大力发展建材工业，拥有众多水泥厂，较为突出的有Vissai水泥、系阳水泥（年产360万吨）、三叠水泥、富山水泥、延河水泥、向阳水泥等。

全省现有11个工业园区，如谏口工业园、庆富工业园、三叠工业园等；另有22个工业集群，总面积880公顷。

农业：

2025年，全省粮食总产量167.8万吨，其中稻谷产量162.3万吨，玉米产量5.5万吨。

水产品总产量31.0252万吨。养殖、捕捞及加工区域将充分利用92公里海岸线和五大入海口（巴拉特河口、河栏河口、沥江口、底河口及干河口）。

各类蔬菜播种面积达31,528公顷。

四、教育与培训

全省现有各类高中学校约108所，大学13所，高等专科学校13所（其中包括部分从河内迁来的高校）。

五、文化

宁平是越南10世纪时的京都所在地，与丁、前黎、李三个朝代的六位皇帝的事业紧密相连，留下了统一江山、抗宋平占、定都河内发祥等历史印记。这里也是丁—黎—李—陈四大王朝的发祥地，这些王朝在越南封建历史上最为兴盛，开创了长久的独立时代。

这里还是陈朝历代保卫升龙（今河内）的战略要地，设有武林行宫、天流行宫等。

宁平省的历史文化遗迹体系与“生帝、生圣、生神”的民间信仰密切相关，拥有大量祭祀帝王（尤以丁先皇、黎大行、陈太宗、光中帝和赵光复等为代表）、祭祀圣贤（陈兴道、阮明空及行业祖师，特别是该地是越南母神信仰的中心，是柳杏公主、上下两位仙女等传说人物的发源地）以及祭祀山神（普遍供奉天尊神、高山神和贵明神，构成华闾四镇文化空间）的遗迹。

宁平拥有丰富多彩的特色文化庙会，如华闾庙会、兑山亲耕节、陈祠庙会、府椰庙会、白亭寺庙会、三祝寺庙会、太微庙会、长安庙会、华闾洞庙会、圣诞阮公祠庙会、阮公著祠庙会等。

美食特产：

宁平山羊肉、交古牛肉河粉、同交菠萝、大黄御用蕉、叉烧包、楝果焖鱼、武代焖鱼、丰安烤米饼、巴寨茶、秋州糖果、嘉远虾酱、金山粉丝、儒关竹筒酒等。

名人：

宁平是丁—黎—李—陈四大王朝的发祥地，涌现出诸多杰出帝王，如丁部领、黎桓、陈仁宗；名将如陈兴道、阮帛、丁填、刘基、郑秀、白多、高阁、丁雅、阮晋、陈平仲等。

这里被视为“学霸之地”，涌现出众多状元及文化名人，如张汉超、梁世荣、武维清、陶士锡、阮贤、宁逊、文高、南高、阮劝、张公该、陶文习、陈国旺、丁嘉庆、阮子敏、范慎达、武范凯、黎松等。

该地还与越南文化中的传奇人物紧密相连，如柳杏公主、上下两位仙女、天尊神、高山神、李国师、杨空路等。

宁平也是越南多位重要政治人物的故乡，如总书记长征、国家主席陈大光、国会主席阮文安、北圻区委书记梁庆善、南圻区委书记谢圆，以及吴春历、丁进勇、丁世兄、范平明、阮基石、裴氏明怀、黎德寿、梅志寿、潘文江等杰出政治人物。

六、交通

全省有11条国道，如1号国道；5条高速公路，如球汴—宁平高速公路；越南沿海公路经过该省，全长75公里；宁平东西向公路长65公里。

南北铁路经过该省，总长超过90公里，设有13个火车站，如同文站等。

水路：内河航道总长约950公里。宁平内河港可达年吞吐量3000万吨，是越南北部极具潜力的港区。宁福港是北部最大的海港国际口岸之一，可供海轮停靠，扩建后的宁福港群设计年吞吐量达850万吨。

Ninh Bìnhlà một tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng, miền Bắc Việt Nam, nằm ở cửa ngõ phía nam của thủ đô Hà Nội. Đây là mảnh đất giàu tiềm năng phát triển với lịch sử văn hóa lâu đời, hạ tầng giao thông kết nối liên vùng thuận lợi.

Vùng đất Ninh Bình từng là kinh đô Hoa Lư của Việt Nam trong giai đoạn 968–1010, và là nơi phát tích của bốn triều đại liên tiếp: Đinh, Lê, Lý, Trần với kỷ nguyên độc lập và thịnh trị lâu dài nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Đây là địa bàn có vị trí quan trọng về quân sự, giao thông và văn hóa ở khu vực Bắc Bộ.

Diện tích 3.942,62 km², 32 phường, 97 xã, trung tâm hành chính là Phường Hoa Lư.

I.Địa lý:

Vị trí: nằm ở vị trí ranh giới 3 khu vực địa lý: Tây Bắc, châu thổ sông Hồng và Bắc Trung Bộ. Tỉnh này ở vị trí trọng tâm của nửa phía Bắc Việt Nam.

Địa hình:

Vùng đồi núi và bán sơn địa ở phía Tây, vùng đồng bằng và ven biển chiếm 3/4 diện tích toàn tỉnh.

Các khu rừng đặc dụng gồm vườn quốc gia Cúc Phương, Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long, rừng đặc dụng Hoa Lư, Khu bảo tồn loài Voọc mông trắng Kim Bảng, Vườn quốc gia Xuân Thủy và rừng ngập mặn Kim Sơn. Khu rừng đặc dụng Hoa Lư - Tràng An đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới thuộc quần thể danh thắng Tràng An.

Ninh Bình có hệ thống sông ngòi dày đặc và phân bố trên khắp tỉnh, như Sông Đáy, sông Hồng, sông Hoàng Long, Sông Đào, sông Châu Giang...

Khoáng sản:

đá vôi, đất sét, cát(tổng trữ lượng khoáng sản cát khoảng 206.346.684 m³), nước khoáng, than bùn-Trữ lượng khoảng trên 2 triệu tấn.

II.Lịch sử:

Thời Bắc Thuộc vùng đất này thuộc quận Giao Chỉ.

Năm 968, vua Đinh Tiên Hoàng lập ra nhà nước Đại Cồ Việt nơi đây đã được chọn là để đặt kinh đô Hoa Lư.

Năm 1822, vua Minh Mạng cho đổi đạo Thanh Bình thành đạo Ninh Bình.

III.Kinh tế:

Năm 2025, dân số khoảng 4.412.264 người, GRDP 342.812 tỉ đồng, xếp thứ 10; GRDP bình quân đầu người 89 triệu đồng, xếp thứ 18.

Công nghiệp:

Ninh Bình là một trung tâm công nghiệp sản xuất ô tô, sản xuất linh kiện điện tử. Dự án nhà máy sản xuất và lắp ráp ô tô Hyundai Thành Công Việt Nam số 1 có công suất 80.000 xe/năm; Nhà máy ô tô số 2, có tổng công suất thiết kế đạt 100.000 xe/năm.

Ninh Bình cũng phát triển công nghiệp vật liệu xây dựng với số lượng nhà máy sản xuất xi măng nhiều[20] trong đó nổi bật là các doanh nghiệp xi măng The Vissai, xi măng Hệ Dưỡng (công suất 3,6 triệu tấn/năm), xi măng Tam Điệp, xi măng Phú Sơn, xi măng Duyên Hà, xi măng Hướng Dương...

Ninh Bình hiện có 11 khu công nghiệp như KCN Gián Khẩu, KCN Khánh Phú, KCN Tam Điệp... Ngoài ra, Ninh Bình còn có 22 cụm công nghiệp với diện tích 880 ha.

Nông nghiệp:

Năm 2025, tổng sản lượng lương thực có hạt 1.678 nghìn tấn, trong đó sản lượng lúa đạt 1.623 nghìn tấn và sản lượng ngô đạt 55 nghìn tấn.

Tổng sản lượng thủy sản 310.252 tấn. Khu vực nuôi trồng, đánh bắt và chế biến thủy sản sẽ khai thác tối đa 92km bờ biển và 5 cửa sông lớn ra biển gồm: Cửa Ba Lạt, cửa Hà Lạn, cửa Lạch Giang, cửa Đáy và cửa Càn.

Diện tích gieo trồng rau các loại đạt 31.528 ha.

IV.Giáo dục và Đào tạo:

Hiện có khoảng 108 trường trung học phổ thông các loại hình, 13 trường đại học và 13 trường cao đẳng (gồm một số trường đại học di rời từ Hà Nội).

V.Văn hóa:

Vùng đất Ninh Bình là kinh đô của Việt Nam thế kỷ X, mảnh đất gắn với sự nghiệp của 6 vị vua thuộc ba triều đại Đinh - Lê – Lý với các dấu ấn lịch sử: Thống nhất giang sơn, đánh Tống - dẹp Chiêm và phát tích quá trình định đô Hà Nội. Đây cũng là quê hương phát tích 4 triều đại Đinh - Lê - Lý - Trần hưng thịnh bậc nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam với kỷ nguyên độc lập lâu dài.

Đây còn là vùng đất chiến lược để bảo vệ Thăng Long của các triều đại nhà Trần với hành cung Vũ Lâm, hành cung Thiên Trường.

Hệ thống các di tích lịch sử - văn hóa ở Ninh Bình gắn liền với tín ngưỡng của vùng đất sinh Vua, sinh Thánh, sinh Thần thông qua rất nhiều các di tích thờ Vua (đặc biệt là các Vua Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, Trần Thái Tông, Quang Trung và Triệu Quang Phục; thờ Thánh (Trần Hưng Đạo, Nguyễn Minh Không và các tổ nghề, đặc biệt nơi đây là trung tâm của tín ngưỡng thờ mẫu Việt Nam, nơi phát tích các nhân vật huyền thoại như Liễu Hạnh Công chúa, Cô Đôi Thượng Ngàn; thờ Thần (phổ biến là các vị thần Thiên Tôn, thần Cao Sơn và thần Quý Minh trong không gian văn hóa Hoa Lư tứ trấn).

Ninh Bình là vùng đất phong phú các lễ hội văn hóa đặc sắc như Lễ hội Hoa Lư, lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, lễ hội đền Trần, lễ hội Phủ Giày, lễ hội chùa Bái Đính, chùa Tam Chúc, lễ hội đền Thái Vi, lễ hội Tràng An, lễ hội động Hoa Lư, lễ hội đền Thánh Nguyễn, lễ hội đền Nguyễn Công Trứ...

Đặc sản ẩm thực：

đặc sản thịt dê núi Ninh Bình, phở bò Giao Cù, dứa Đồng Giao, chuối ngự Đại Hoàng, bánh xíu páo, cá kho quả gáo, cá kho Vũ Đại, bánh đa nướng Phong An, chè Ba Trại, kẹo Sìu Châu, mắm tép Gia Viễn, bún mọc Kim Sơn, rượu cần Nho Quan...

Danh nhân:

Vùng đất Ninh Bình là quê hương phát tích của 4 triều đại Đinh - Lê - Lý - Trần, nơi có những vị hoàng đế tiêu biểu như: Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn, Trần Nhân Tông; các vị tướng tài như: Trần Hưng Đạo, Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Lưu Cơ, Trịnh Tú, Bạch Đa, Cao Các, Đinh Nga, Nguyễn Tấn, Trần Bình Trọng,...

Nơi đây được xem là vùng đất học với nhiều trạng nguyên và danh nhân văn hóa nổi tiếng như: Trương Hán Siêu, Lương Thế Vinh, Vũ Duy Thanh, Đào Sư Tích, Nguyễn Hiền, Ninh Tốn, Văn Cao, Nam Cao, Nguyễn Khuyến, Trương Công Giai, Đào Văn Tập, Trần Quốc Vượng, Đinh Gia Khánh, Nguyễn Tử Mẫn, Phạm Thận Duật, Vũ Phạm Khải, Lê Tung,...

Vùng đất này còn gắn bó với những nhân vật huyền thoại trong văn hóa Việt Nam như: Liễu Hạnh Công chúa, Cô Đôi Thượng Ngàn, Thần Thiên Tôn, Thần Cao Sơn, Lý Quốc Sư, Dương Không Lộ,...

Ninh Bình là quê hương Tổng bí thư Trường Chinh, Chủ tịch nước Trần Đại Quang, Chủ tịch quốc hội Nguyễn Văn An, Bí thư xứ ủy Bắc Kỳ Lương Khánh Thiện, Bí thư xứ ủy Nam Kỳ Tạ Uyên... của những chính trị gia tiêu biểu khác như: Ngô Xuân Lịch, Đinh Tiến Dũng, Đinh Thế Huynh, Phạm Bình Minh, Nguyễn Cơ Thạch, Bùi Thị Minh Hoài, Lê Đức Thọ, Mai Chí Thọ, Phan Văn Giang...

VI. Giao thông:

Có 11 đuờngQuốc lộ như quốc lộ 1, 5 đường cao tốc như Đường cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình, đường vn biển Việt Nam đi qua dài 75km, Đường Đông-Tây Ninh Bình dài 65km.

Đường sắt Bắc-Nam trên địa bàn với tổng số chiều dài hơn 90km, 13 ga như Ga Đồng Văn...

Đường thủy:

Hệ thống đường thủy với tổng chiều dài gần 950 km.

Cảng sông Ninh Bình có thể đạt công suất 30 triệu tấn/năm, là khu vực giàu tiềm năng ở miền Bắc.

Cảng Ninh Phúc là một trong những cửa khẩu quốc tế đường biển và là cảng đường thủy lớn nhất ở miền Bắc cho tàu biển cập bến. Tổng công suất cụm cảng Ninh Phúc mở rộng được xây dựng đạt công suất 8,5 triệu tấn/năm.