越南清化省丨Tỉnh Thanh Hóa

越南清化省丨Tỉnh Thanh Hóa

清化省是越南中北部沿海最北端的一个省份，属于中部地区。

清化省是越南北中部地区乃至全国的重要中心之一，涵盖能源工业、加工制造业、高附加值农业、物流服务、旅游、教育培训、专科医疗以及文化体育等领域。在历史上，这是一座传统深厚的省份，因为自后黎朝以降（包括后黎朝、郑主、阮主、阮朝）几乎所有越南封建王朝的发祥地都在这里。

截至2025年，清化省面积达11,115平方公里，人口为4,324,783人；2025年全省地区生产总值（GRDP）达333,617亿越南盾，排名全国第11位；人均GRDP为每年9,500万越南盾，排名第16位。

历史沿革：

汉朝时期，清化属九真郡。

梁朝时，梁武帝改九真为爱州。

丁朝和前黎朝时期，清化称为爱州道。

至1029年，李太宗改爱州为清化府。

地理概况：

清化省自然面积为11,120.6平方公里，分为三个区域：

沿海平原：清化平原是中部地区最大的平原，总面积3100 km²，全国排名第三。

半丘陵区。

山区：山地丘陵占全省面积的3/4。

清化省大陆架宽广，达18,000平方公里。

矿产资源：

全省共有296个矿点和42种矿产，包括花岗岩和大理石、水泥用石灰岩、水泥用粘土、铬矿、铁矿、蛇纹岩、白云岩，此外还有砂金及其他矿产。

经济状况：

工业：

截至2026年6月，清化省共规划有23个工业园区，位于宜山经济区内，另有多个区外工业园区，以及139个工业集群，这些集群的基础设施已投资或正在建设中。

农业：

2025年，全年农作物播种面积预计达38.88万公顷，全省粮食总产量约150万吨（其中稻谷138万吨）。水产品捕捞产量超过14.3万吨。2025年原木采伐量预计达110万立方米。

教育事业：

清化省是儒学之士的故乡。在封建时代，清化出过3位状元，以及数百位进士、榜眼、探花（全国排名第七，仅次于北宁、海防、河内、宁平、兴安）。截至2025年，全省约有10余所高等院校和正规大专院校，其中较为突出的有鸿德大学、清化文化体育旅游大学和清化卫生高等专科学校。

文化特色：

当地节日包括芒族的“波蓬”节、求鱼节、诵庙会等。清化特产有：清化酸肉、扶广米花糖、石山羊肉、山鸡、四柱芭蕉叶粽、让村河蚌料理、求波米饼、金新黑甘蔗、水煮树叶炖牛肉、甘蔗虫以及各类海产等。

旅游景点及历史名胜：

海滨度假区：岑山海滩、海和海滩、海进海滩。

自然保护区：奔恩国家公园，距清化市旧城区西南36公里，面积16,634公顷；锦良神鱼溪，距清化市西面70多公里，是一处天然鱼溪，已成为省内的旅游景点；长生山脚下的神鱼溪。

胡朝城遗址群，包括西都城堡及周边的南郊坛、仙山洞等遗迹。

蓝京历史遗迹区，保存有永陵碑（黎利陵）、皇后吴氏玉瑶碑以及内城、外城、龙庭等宫殿遗迹。

后黎朝太庙，供奉27位神位，藏有十七、十八世纪的文物。

春浦祠，祭祀大海龙王和丁朝皇后，每年举办春浦戏。

郑府和报恩寺遗址，已被列为国家级文物保护单位。

交通设施：

铁路：有10个火车站，其中清化站是南北铁路干线上的主要车站。

公路：有7条省级主干公路（国道1号、10号、15号、45号、47号、217号和胡志明公路）；亚洲公路网AH1线经过清化，沿国道1号长约98.8公里；东部南北高速公路也途经此地。

内河航道总长697.5公里；海运拥有宜山深水港，可停靠载重达5万吨的国际货轮。

航空：有寿春机场。

知名人物：

赵妪（赵氏贞）：女英雄，公元248年领导抗吴起义。

黎桓（黎大行皇帝）：前黎朝开国君主，领导军民击败宋军。

黎利（黎太祖）：领导蓝山起义成功，建立后黎朝。

胡季犛：著名改革家，胡朝开国皇帝。

黎文休：著名史学家，著有第一部《大越史记》。

陶维慈：阮主时期杰出的政治家、军事家、文化家，在修筑顿门垒和师垒中有大功。

姜公辅：唐朝著名宰相，祖籍清化。

陶晓：1275年状元。

丁礼（？-1427）：后黎朝开国功臣。

郑氏玉竹（1595-1660）：郑梉之女，黎神宗正宫皇后。

阮环（1713-1792）：后黎朝中兴时期史学家、诗人。

阮潢（1524-1613）：第一位阮主，为开拓南方土地奠定基础，开创了阮主在内部的基业。

阮金（1468-1545）：著名政治家、军事家，为光复后黎朝奠定基础，开启南北朝时期。

郑检（1503-1570）：杰出政治家、军事家，为郑氏势力及掌权奠定基础。

黎玉珩（1770-1799）：又称玉珩公主或北宫皇后，后黎朝公主，西山朝皇后。

尊室说（1839-1913）：阮朝辅政大臣。

黎可漂：原越共中央总书记。

苏辉若：越共中央政治局委员、中央书记处书记、中央宣教部部长。

范光毅：越共中央政治局委员、河内市委书记。

梅光奋中将：越共中央委员、越南人民军总政治局副主任。

阮氏恒：原劳动荣军社会部部长。

黎辉午：原农业与农村发展部部长。

阮怡年：原外交部部长。

郑仲权：原越共中央委员、中央竞赛奖励委员会主任、清化省委书记。

范明正中将：越共中央委员、广宁省委书记。

黎进寿：原文化部副部长。

黎维同：原劳动荣军社会部副部长。

同大禄中将：公安部社会治安行政管理总局副局长。

阮春十中将：公安部力量建设总局副局长。

黎廷寿：交通运输部副部长。

黎文弟中将：公安部力量建设总局副局长。

黎良明：2013-2017年任期东盟秘书长。

郭黎青：原政府监察总署总监察长。

梅文斗：原贸易部副部长。

黎公奉：原外交部副部长、驻美特命全权大使。

黄英春少将：越南军队电信集团（Viettel）总经理。

Thanh Hóa là một tỉnh ven biển cực bắc thuộc vùng Bắc Trung Bộ, miền Trung, Việt Nam.

Thanh Hóa là một trong những trung tâm của vùng Bắc Trung Bộ và cả nước về công nghiệp năng lượng và chế biến, chế tạo; nông nghiệp giá trị gia tăng cao; dịch vụ logistic, du lịch, giáo dục và đào tạo, y tế chuyên sâu và văn hoá, thể thao. Về lịch sử, đây là tỉnh giàu truyền thống khi gần như tất cả các triều đại phong kiến Việt Nam từ nhà Hậu Lê về sau (Nhà Hậu Lê, chúa Trịnh, chúa Nguyễn, nhà Nguyễn) đều có quê hương phát tích ở đây.

Tính tới năm 2025, Thanh Hóa có diện tích 11.115km², dân số 4.324.783 người; GRDP 2025là 333.617tỷVNĐ, xếp thứ 11; GRDP trungbình đầungười: 95 triệu VNĐ/năm, xếp thứ 16.

Lịch sử:

Thời Nhà Hán, Thanh Hóa thuộc quận Cửu Chân.

Thời nhà Lương, Lương Võ Đế đổi Cửu Chân làm Ái Châu.

Ở thời Nhà Đinh và Tiền Lê Thanh Hóa gọi là đạo Ái Châu.

Đến năm 1029, Lý Thái Tông đổi tên Ái Châu thành phủ Thanh Hoá.

Địa lý:

Diện tích tự nhiên của Thanh Hóa là 11.120,6 km², chia làm 3 vùng:

đồng bằng ven biển: Vùng đồng bằng của Thanh Hóa lớn nhất của miền Trung và thứ ba của cả nước, tổng diện tích 3.100 km².

trung du:

miền núi: Đồi núi chiếm 3/4 diện tích của tỉnh,

Thanh Hóa có thềm lục địa rộng 18.000 km².

Thanh Hóa có 296 mỏ và điểm khoáng sản với 42 loại khoáng sản: đá granit và marble, đá vôi làm xi măng, sét làm xi măng, crôm, quặng sắt, secpentin, đôlômit, ngoài ra có vàng sa khoáng và các loại khoáng sản khác.

Kinh tế:

Công nghiệp:

Tính đến tháng 06/2026, Thanh Hóa có quy hoạch tổng cộng 23 khu công nghiệp nằm trong Khu kinh tế Nghi Sơn cùng với hệ thống các khu công nghiệp ngoài khu kinh tế và 139 nhiều cụm công nghiệp đã hoặc đang được triển khai đầu tư hạ tầng.

Nông nghiệp:

Năm 2025, tổng diện tích gieo trồng cả năm ước đạt 388,8 nghìn ha, tổng sản lượng lương thực của tỉnh Thanh Hóa đạt khoảng 1,5 triệu tấn(Lúa gạo: 1,38 triệu tấn).

Sản lượng khai thác thủy sản đạt trên 143.000 tấn.

Sản lượng khai thác gỗ nguyên liệu năm 2025 ước đạt 1,1 triệu m³.

Giáo dục:

Thanh Hóa là quê hương của những nho sĩ. Trong thời kỳ phong kiến Thanh Hóa có 3 trạng nguyên, hàng trăm tiến sĩ, bảng nhãn, thám hoa (xếp thứ 7 toàn quốc sau Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên).

Tính đến năm 2025, tỉnh Thanh Hóa có khoảng hơn 10 cơ sở giáo dục đại học và trường cao đẳng chính, nổi bật như Trường Đại học Hồng Đức, Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa và Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa.

Văn hóa:

Các lễ hội như lễ hội Pôồn Pôông của người Mường, lễ hội cầu ngư, lễ hội đền Sòng, ...

Món đặc sản của xứ Thanh như: nem chua Thanh Hóa, chè lam Phủ Quảng, dê núi đá, gà đồi, bánh gai Tứ Trụ , các món chế biến từ hến làng Giàng, bánh đa cầu Bố, mía đen Kim Tân, thịt trâu nấu lá lồm, chim mía, hay các món hải sản.

Du lịch:

Các khu du lịch, di tích lịch sử và danh thắng của tỉnh:

Các khu du lịch biển: Bãi biển Sầm Sơn, Bãi biển Hải Hòa, Biển Hải Tiến

Các khu bảo tồn thiên nhiên:

Vườn quốc gia Bến En: cách thành phố Thanh Hoá cũ 36 km về phía Tây Nam, rộng 16,634 ha.

Suối cá thần Cẩm Lương: cách thành phố Thanh Hóa hơn 70km về phía Tây, là suối cá tự nhiên và trở thành điểm du lịch của tỉnh Thanh Hoá.

Suối cá tại chân núi Trường Sinh.

Cụm di tích thành nhà Hồ, gồm thành Tây Đô và các di tích kề cận như đàn Nam Giao, động Tiên Sơn ...

Khu di tích lịch sử Lam Kinh: Lưu giữ các điêu khắc đá như bia Vĩnh Lăng (Lê Lợi), bia hoàng hậu Ngô Thị Ngọc Dao, các di tích cung điện thành nội, thành ngoại, sân Rồng, ...

Thái miếu Nhà Hậu Lê: có 27 thần vị và có những hiện vật có từ thế kỷ XVII, XVIII.

Nghè Xuân Phả thờ Đại Hải Long Vương và bà Hoàng hậu Nhà Đinh, nơi diễn ra Trò Xuân Phả hàng năm

Khu di tích lịch sử Phủ Trịnh và chùa Báo Ân, đã được xếp hạng cấp quốc gia.

Giao thông:

Có 10 ga tàu hỏa trong đó có 1 ga chính trong tuyến đường sắt Bắc Nam là ga Thanh Hóa.

Có 7 tuyến đường bộ huyết mạch của tỉnh: Quốc lộ 1, quốc lộ 10, quốc lộ 15, quốc lộ 45, quốc lộ 47, quốc lộ 217 và đường Hồ Chí Minh), xa lộ xuyên Á (AH1) chạy qua Thanh Hóa trên Quốc lộ 1 với chiều dài 98,8km và Đường cao tốc Bắc - Nam Phía Đông.

Đường thủy nội địa với 697,5km; đường hàng hải có cảng nước sâu Nghi Sơn có khả năng đón tàu hàng hải quốc tế có tải trọng tới 50.000 DWT;

Đường hàng không có sân bay Thọ Xuân.

Danh nhân:

Bà Triệu (Triệu Thị Trinh): Nữ anh hùng lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống quân Ngô năm 248.

Lê Hoàn (Vua Lê Đại Hành): Người sáng lập nhà Tiền Lê, lãnh đạo quân dân đánh tan quân Tống.

Lê Lợi (Vua Lê Thái Tổ): Người lãnh đạo khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi, lập ra nhà Lê sơ.

Hồ Quý Ly: Nhà cải cách lớn, người đứng đầu nhà Hồ trong lịch sử Việt Nam.

Lê Văn Hưu: Nhà sử học nổi tiếng, tác giả của bộ đại việt sử ký đầu tiên.

Đào Duy Từ: Nhà chính trị, quân sự, văn hóa lớn dưới thời các chúa Nguyễn, người có công lớn xây dựng lũy Phấn Môn và lũy Thầy.

Khương Công Phụ: Tể tướng nổi tiếng thời nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc, quê ở vùng đất di sản xứ Thanh.

Đào Tiêu, đỗ Trạng nguyên khoa năm 1275.

Đinh Lễ (?-1427), công thần khai quốc nhà Lê sơ.

Trịnh Thị Ngọc Trúc (1595-1660), con gái Trịnh Tráng và là chính cung hoàng hậu của vua Lê Thần Tông.

Nguyễn Hoàn (1713-1792) nhà Sử học và nhà Thơ thời Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Nguyễn Hoàng (1524-1613), vị chúa Nguyễn đầu tiên, người đặt nền móng khai phá vùng đất phương Nam và xây dựng cơ nghiệp cho các đời chúa Nguyễn sau này tại Đàng Trong.

Nguyễn Kim (1468-1545), nhà chính trị, quân sự lớn và là người đặt nền móng khôi phục nhà Hậu Lê, mở đầu thời kỳ Nam–Bắc triều.

Trịnh Kiểm (1503-1570), nhà chính trị, quân sự kiệt xuất và là người đặt nền móng cho thế lực cũng như sự nghiệp cầm quyền của họ Trịnh trong thời kỳ Nam – Bắc triều của lịch sử Việt Nam.

Lê Ngọc Hân (1770-1799), còn gọi Ngọc Hân công chúa hay Bắc Cung Hoàng hậu, là công chúa nhà Hậu Lê và hoàng hậu nhà Tây Sơn.

Tôn Thất Thuyết(1839–1913), Phụ chính đại thần của nhà Nguyễn,.

Lê Khả Phiêu, nguyên Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam.

Tô Huy Rứa, Ủy viên Bộ Chính trị; Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam; Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương.

Phạm Quang Nghị, UV Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội

Trung tướng Mai Quang Phấn, UVTW Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục chính trị QĐND Việt Nam

Nguyễn Thị Hằng, Nguyên Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH

Lê Huy Ngọ, Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Nguyễn Dy Niên, nguyên Bộ trưởng Bộ ngoại giao

Trịnh Trọng Quyền, Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Thanh Hóa

Trung tướng Phạm Minh Chính, Ủy viên Trung ương Đảng-Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh

Lê Tiến Thọ, Nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa

Lê Duy Đồng, Nguyên Thứ trưởng Bộ Bộ LĐTB&XH

Trung tướng Đồng Đại Lộc, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục CSQLHC về TTATXH-Bộ Công an

Trung tướng Nguyễn Xuân Mười, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục XDLL-Bộ Công an

Lê Đình Thọ, Thứ trưởng Bộ Giao thông-Vận tải

Trung tướng Lê Văn Đệ, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục XDLL-Bộ Công an

Lê Lương Minh,Tổng Thư Kí ASEAN,nhiệm kì 2013-2017

Quách Lê Thanh, nguyên Tổng Thanh tra chính phủ

Mai Văn Dâu - nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại.

Lê Công Phụng - Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền tại Mỹ

Thiếu tướng Hoàng Anh Xuân, Tổng giám đốc Tập đoàn viễn thông Viettel.